W odpowiedzi na kontrowersje narosłe wokół wskaźnika WIBOR, jak również znaczącą podwyżkę wysokości rat kredytów o zmiennej stopie procentowej, podjęta została decyzja o likwidacji WIBOR. Wskaźnikiem, który zastąpi WIBOR ma być nie jak wcześniej zakładano tzw. WIRON, ale wskaźnik POLSTR. Proces ten jednak jest rozłożony w czasie, a na pierwsze namacalne efekty wprowadzonych zmian przyjdzie nam jeszcze poczekać.
Wibor Likwidacja – aktualizacja
Po wycofaniu wskaźnika WIBOR Twój kredyt hipoteczny zostanie automatycznie przestawiony na nowy wskaźnik, który spełnia wymagania unijnego rozporządzenia BMR. Dzięki temu oprocentowanie kredytu będzie bardziej czytelne, a sposób naliczania odsetek lepiej odzwierciedli realne warunki rynkowe.
Najważniejsze zmiany jakie czekają kredytobiorcę to:
- w miejsce WIBOR wprowadzany jest wskaźnik POLSTR, oparty na faktycznych transakcjach na rynku międzybankowym;
- zmiana wskaźnika odbędzie się z urzędu i nie będzie wymagać podpisywania dodatkowych aneksów do umowy;
- cały proces obejmuje wszystkie banki oraz instytucje finansowe działające na polskim rynku;
- klienci otrzymają z banków szczegółowe informacje dotyczące zmiany wskaźnika oraz zaktualizowanego harmonogramu spłat.
Podkreślić należy, że modyfikacja wskaźnika referencyjnego dotyczy jedynie kredytów ze zmiennym oprocentowaniem — umowy ze stałą stopą pozostają bez zmian. Nowe umowy kredytowe ze zmiennym oprocentowaniem odwoływać się już będą do wskaźnika POLSTR.
WIBOR likwidacja co to oznacza?
Likwidacja WIBOR oznacza, że nowe umowy kredytowe mają być zawierane w oparciu o wskaźnik referencyjny POLSTR. Nie oznacza to jednak, że obecnie nie można podpisać umowy kredytu opartego o WIBOR. Wręcz przeciwnie,umowy kredytowe WIBOR wciąż oferowane są przez większość banków. Całkowita likwidacja WIBOR nastąpić ma dopiero w 2028 r., wtedy też najpewniej zostaną wprowadzone aneksami stosowne zmiany w umowach WIBOR.
Czy WIBOR zniknie całkowicie?
Jak zostało wspomniane, w przeciągu najbliższych lat WIBOR dalej będzie obecny. Od grudnia 2022 banki mogą oferować swoim klientom produkty oparte na nowej stawce, jednak równolegle w dalszym ciągu klientom oferowane są produkty z WIBOR-em. Proces dotyczący stopniowego wycofywania WIBOR już trwa. Ostatecznie likwidacja WIBOR ma trwać aż do 2028 roku, kiedy to stawka WIBOR przestanie być już w ogóle publikowana. A zatem na pytanie czy WIBOR zostanie zniesiony? Należy odpowiedzieć twierdząco. WIBOR zniknie, zagadką jest jednak jaki wskaźnik ostatecznie zajmie jego miejsce.
Kiedy nastąpi likwidacja WIBOR?
Produkty opierające się na wskaźniku WIBOR, takie jak na przykład kredyty hipoteczne z WIBOR 3M lub WIBOR 6M, nie zostaną od razu przekształcone w umowy z innym wskaźnikiem. Wynika to z faktu, że Komisja Nadzoru Finansowego przewiduje rozpoczęcie procesu wycofywania produktów i instrumentów opartych o WIBOR dopiero na kolejne lata. Całkowite zaprzestanie publikacji stawki WIBOR przewidziane jest dopiero na 2028 rok.
Co zamiast WIBORU?
Po usunięciu WIBORU, ten dotychczas najpopularniejszy wskaźnik referencyjny umów kredytowych zostanie zastąpiony innym wskaźnikiem – POLSTR. Wciąż mamy zbyt mało informacji by przesądzić na pewno, jak zmiana ta wpłynie na wysokość zobowiązań kredytowych.
WIRON zamiast WIBOR
Wskaźnik ten obliczany jest przez GPW Benchmark SA na podstawie transakcji depozytowych podmiotów przekazujących dane z instytucjami finansowymi i z dużymi przedsiębiorstwami.
WIRON – wykres
Wykres ze strony: www.analizy.pl
Jak widać na przedstawionym wykresie wartość WIRON zaczęła wzrastać w analogicznym okresie co WIBOR. Niemniej obecnie wskaźnik WIRON jest nieco niższy niż WIBOR.
Porównanie WIBOR i WIRON
WIBOR to wskaźnik oparty na przewidywaniach banków, natomiast WIRON bazuje na realnych danych rynkowych i jest stabilniejszy. Z tego powodu WIRON ma być docelowo uznawany za bardziej wiarygodny i przejrzysty, choć jego wpływ na raty kredytów zależy od sytuacji gospodarczej.
Porównanie WIBOR i POLSTR
WIBOR i POLSTR to dwa wskaźniki, które w kolejnych latach będą determinować koszt kredytów w Polsce, jednak różnią się sposobem konstrukcji. WIBOR opiera się na deklaracjach banków dotyczących kosztu pożyczek między sobą, co budziło wątpliwości co do jego pełnej rynkowości. POLSTR ma natomiast bazować na rzeczywistych transakcjach na rynku finansowym, dzięki czemu ma lepiej odzwierciedlać realny koszt pieniądza. Z tego względu uznaje się go za bardziej przejrzysty i odporny na potencjalne manipulacje.
W praktyce zmiana wskaźnika ma charakter systemowy i będzie stopniowo zastępować WIBOR w umowach kredytowych. Dla kredytobiorców oznacza to większą przewidywalność mechanizmu ustalania oprocentowania w dłuższym okresie. Z perspektywy prawnej kluczowe będzie prawidłowe wdrożenie nowych zasad w istniejących i nowych umowach kredytowych.
Ile wynosi WIRON?
Informacje o wartości wskaźnika WIRON publikowane są przez GPW Benchmark S.A. na jego stronie internetowej (https://gpwbenchmark.pl/). Z danych opublikowanych przez GPW Benchmark S.A. wynika, że w marcu 2026 r. wartość WIRON 3M wynosił około 3,28%, a wartość wskaźnika WIRON 6M wynosiła 3,53%.
WIRON a produkty finansowe
W teorii już od początku roku klienci banków powinni mieć możliwość korzystania z produktów finansowych opartych o wskaźnik WIRON. Praktyka banków w tym zakresie jest jednak zgoła odmienna. Banki dość mocno ociągają się z wprowadzeniem produktów finansowych opartych o WIRON. Początkowo ING S.A. oferował produkty finansowe tego rodzaju, jednak w czerwcu 2024 r. zrezygnował z tego.
Co po likwidacji WIBOR-u?
Od początku 2023 r. wskaźnik WIBOR jest stopniowo wygaszany. Cały czas trwają prace nad zmianami i rozwiązaniami, jakie będą musiały w związku z tym procesem zajść. Pierwsze umowy oparte o WIRON pojawiły się na rynku w lipcu 2023 r.
Data, w której wskaźnik WIBOR zostanie całkowicie usunięty z umów kredytowych ustalona została na 2028 r. Oznacza to, że przez najbliższe ponad 2 lata wysokość oprocentowania kredytów hipotecznych i gotówkowych opartych o WIBOR 3M, czy 6M będzie zmieniać się w zależności od zmiany stóp procentowych i w konsekwencji stawek wskaźnika WIBOR.
Obecnie przyjęty kierunek zmian zakłada odejście od WIBOR na rzecz nowego wskaźnika – POLSTR, który ma lepiej odzwierciedlać rzeczywiste transakcje na rynku finansowym.
Likwidacja WIBOR a kredyt hipoteczny – skutki
Planowane zastąpienie WIBOR nowym wskaźnikiem POLSTR to istotna zmiana dla wszystkich posiadaczy kredytów hipotecznych w Polsce. Nie oznacza ona jednak „ulgi z automatu”, lecz raczej zmianę sposobu liczenia oprocentowania i funkcjonowania całego systemu.
Najważniejszą konsekwencją będzie zastąpienie WIBOR-u wskaźnikiem POLSTR, który – podobnie jak wcześniejsze propozycje (np. WIRON) – ma opierać się na rzeczywistych transakcjach rynkowych, a nie deklaracjach banków.
W praktyce:
- nadal będziesz mieć oprocentowanie zmienne
- zmieni się tylko „baza” do naliczania odsetek
- marża banku pozostanie bez zmian
Czy warto teraz przejść na stałe oprocentowanie?
Z pewnością najbardziej opłacalnym czasem na podpisanie umowy kredytu ze stałym oprocentowaniem był okres rekordowo niskich stóp procentowych (wiosna 2020 – jesień 2021) kiedy to wybór stałego oprocentowania pozwalał zamrozić korzystne, niskie oprocentowanie kredytu na kilka lat. Obecnie stopy procentowe są wysokie, co przekłada się również na wysokość oprocentowania stałego w ofertach kierowanych przez banki.
Wielu ekspertów uważa, że dobry moment na przejście na stałą stopę procentową minął już dawno. Obecnie takie rozwiązanie uważa się za niekorzystne. Co, jeśli kredytobiorca skorzystał już z takiego rozwiązania? Czy pozew o WIBOR dalej jest możliwy? Odpowiedź na tak zadane pytanie musi być twierdząca, pozwu o usunięcie WIBOR nie blokuje fakt, że kredytobiorca zdecydował się przez pierwszych 5 lat na oprocentowanie zmienne.
Kredyty hipoteczne po likwidacji WIBOR-u
Zmiany na rynku kredytów hipotecznych w związku z wprowadzeniem wskaźnika WIRON nie przebiegają nazbyt dynamicznie.
Co istotne usunięcie WIBOR-u w pełni nastąpić ma dopiero w 2028 r. Do tego czasu wskaźnik ten w dalszym ciągu będzie więc wpływał na wysokość rat istotnej liczby kredytów o zmiennym oprocentowaniu.
Źródło: https://www.knf.gov.pl/dla_rynku/Wskazniki_referencyjne/aktualnosci?articleId=81133&p_id=18