O tym, że WIBOR będzie tracił na znaczeniu na polskim rynku kredytowym wiadomo już od ponad półtora roku. Z uwagi na jego niekontrolowany wzrost spowodowany cyklem podwyżek stóp procentowych w 2021 r. i 2022 r. gwałtownie podniosła się wysokość rat kredytowych w kredytach w złotym polskim. To spowodowało natomiast bardzo negatywny odbiór WIBOR w społeczeństwie, jako wskaźnika mało stabilnego i poddającego się kryzysom ekonomicznym.
W związku z powyższym Ministerstwo Finansów wdrożyło od początku 2023 r. program stopniowego zastępowania WIBOR nowym wskaźnikiem WIRON. Pierwsze kredyty oparte o WIRON były dostępne na rynku od wakacji 2023 r. Po prawie roku stosowania WIRON okazuje się, że oprocentowanie kredytów nie jest wyraźnie odmienne od tego występującego w kredytach WIBOR. W związku z powyższym zaczęto spekulować na temat wprowadzenia jeszcze innego wskaźnika, który mógłby zostać następcą WIBOR 3 m lub WIBOR 6 m. Ostatnio głos w tej sprawie zabrał administrator wskaźników referencyjnych GPW Benchmark.
Co proponuje GPW Benchmark?
GPW Benchmark proponuję analizę 5 różnych wskaźników celem wybrania tego, który w najlepszy sposób zastąpi WIBOR. Wskaźniki te to:
· WIRON;
· WIRF;
· WRR;
· WIRON+;
· WIRF+
Dwa ostatnie wskaźnik zakładają, że przy ich wyliczaniu uwzględniać będzie się również transakcje pomiędzy bankami, a instytucjami publicznymi (np. ZUS). Ich obecne nazwy mają charakter roboczy. W najbliższych miesiącach powinny odbyć się szeroko zakrojone konsultacje, mające na celu wybranie nowego WIBOR. Warto przy tym nadmienić, że już teraz przesunięto datę całkowitego usunięcia WIBOR z roku 2025 na 2027.
POLSTR zastąpi WIBOR
W 2026 roku w polskim systemie finansowym rośnie znaczenie wskaźnika POLSTR, który w przyszłości ma zastąpić WIBOR jako główną podstawę ustalania oprocentowania kredytów. Jego wprowadzenie jest efektem działań instytucji nadzorujących rynek, które dążą do zwiększenia przejrzystości mechanizmu wyznaczania kosztu pieniądza. POLSTR (Polish Short Term Rate) bazuje na faktycznych transakcjach zawieranych na rynku depozytów jednodniowych, a nie na deklaracjach banków, jak ma to miejsce w przypadku WIBOR. Dzięki temu ma on lepiej oddawać realne warunki rynkowe i ograniczać ryzyko nieprecyzyjnych wycen.
Eksperci wskazują, że zmiana ma charakter systemowy i będzie wdrażana etapowo w kolejnych latach. W okresie przejściowym możliwe jest jednoczesne funkcjonowanie obu wskaźników, co będzie wymagało dostosowania zapisów umów kredytowych. Ostatecznie POLSTR postrzegany jest jako bardziej przejrzysty i nowoczesny następca WIBOR, choć jego rzeczywisty wpływ na rynek kredytowy ujawni się dopiero w dłuższej perspektywie.
Autor: radca prawny Maciej Fiedorowicz, nr wpisu WA-15162