Ustalić nieważność umowy kredytu może jedynie sąd. Wszczęcie postępowania o unieważnienie umowy o kredyt w złotówkach powinno być poprzedzone dokładnym sprawdzeniem i analizą dokumentów, porozumień, aneksów, ale także okoliczności towarzyszących zawarciu umowy.
Czy unieważnienie umowy kredytowej w złotówkach wymaga procesu sądowego?
Aby dążyć do unieważnienia umowy kredytowej w złotówkach, kredytobiorca musi zainicjować proces sądowy. Niestety banki nie uznają swojej winy, twierdząc, że umowy przez nie zawarte są zgodne z prawem. Tym samym, aby walczyć o swoje prawa kredytobiorca musi złożyć pozew do sądu. Przypomnieć należy, że nieważność umowy oznacza, że każda ze stron umowy powinna dokonać na swoją rzecz zwrotu uczynionych na rzecz drugiej strony świadczeń. A zatem bank powinien zwrócić kredytobiorcy wszystkie środki otrzymane w ramach spłaty kredytu, a kredytobiorca powinien bankowi zwrócić nominalną wysokość kapitału kredytu.
Jakie są najczęstsze podstawy prawne unieważnienia umowy kredytowej w złotówkach?
Wskaźnik WIBOR ma odzwierciedlać realia rynkowe i stanowić koszt pozyskania pieniądza na rynku. Tymczasem to czy tak jest, budzi poważne wątpliwości. Istnieją uzasadnione podstawy do tego, aby twierdzić, że wskaźnik WIBOR nie jest wskaźnikiem adekwatnym i jest podatny na manipulacje. Wskaźnik WIBOR obecny w umowach kredytów złotówkowych ze zmiennym oprocentowaniem może zatem stanowić klauzule niedozwoloną (inaczej abuzywną). A zatem takie postanowienie umowne, które kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco narusza jego interesy. Mechanizmy abuzywne w umowach kredytowych nie powinny występować. Prawo stara się w sposób jak najpełniejszy ochraniać konsumentów w relacjach z przedsiębiorcami, zwłaszcza z uwagi na to, że konsument jest zwykle w słabszej pozycji przy zawieraniu umowy. Przedsiębiorcy, będąc profesjonalistami, mają obowiązek spełnić szereg zadań, w tym dokładnie poinformować konsumentów o ryzykach związanych z danym produktem finansowym, co także jest badane w toku sprawy sądowej.
Unieważnienie WIBOR w 2026 r.
W 2026 roku sprawy dotyczące unieważnienia umów kredytowych opartych na WIBOR zyskują coraz większe znaczenie w praktyce sądowej. Orzecznictwo sądów powszechnych, wspierane kierunkowymi wskazaniami Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, coraz częściej koncentruje się na przejrzystości mechanizmu ustalania oprocentowania. Kluczowe znaczenie ma ocena, czy konsument został w sposób jasny i zrozumiały poinformowany o ryzyku związanym ze zmiennym oprocentowaniem.
W przypadkach, w których bank nie spełnił obowiązków informacyjnych, pojawia się realna możliwość podważenia części zapisów umowy. W praktyce może to prowadzić zarówno do ich eliminacji, jak i do stwierdzenia nieważności całej umowy kredytowej. Linie orzecznicze sądów, w świetle stanowiska TSUE, sprzyjają ochronie konsumenta jako słabszej strony stosunku prawnego. W efekcie rok 2026 umacnia tendencję do bardziej rygorystycznej kontroli umów opartych na WIBOR.
Jak przebiega proces sądowy w przypadku unieważnienia umowy kredytowej w walucie krajowej?
Postępowanie sądowe w przypadku unieważnienia umowy kredytowej rozpoczyna się od złożenia pozwu do sądu (potocznie – wniosek o unieważnienie umowy kredytowe). Pozew powinien odpowiadać szeregowi wymogów formalnych, zawierać roszczenie kredytobiorcy, ale także argumentację na poparcie stawianych tez i wniosków. Dobre przygotowanie pozwu jest niezwykle istotne, dlatego też kredytobiorcy korzystają z pomocy doświadczonych kancelarii prawnych (Kancelaria WIBOR), nie chcąc ryzykować błędami, jakie mogłyby się pojawić przy samodzielnym wniesieniu pozwu.
Po wniesieniu pozwu do sądu, sąd sprawdza pozew pod względem wymogów formalnych i w razie prawidłowości w tym zakresie doręcza odpis pozwu bankowi. Bank ma zakreślony przez sąd termin do ustosunkowania się do twierdzeń pozwu. O dalszym toku sprawy decyduje sąd na podstawie złożonych przez strony wniosków dowodowych. W sprawach dotyczących WIBOR sąd może wyznaczyć rozprawę celem przesłuchania kredytobiorcy czy też przesłuchania świadków (zwykle pracowników banku). Możliwe jest także sporządzenie w sprawie opinii przez biegłego z zakresu finansów i rachunkowości. Proces prawny unieważnienia umowy kredytowej jest pełen zawiłości prawnych, dlatego też warto zwrócić się o pomoc do profesjonalisty. Mając przy sobie doświadczonego adwokata lub radcę prawnego mamy pewność, że będzie on czuwał nad przebiegiem całej sprawy. Wie on bowiem na jakie prawne aspekty unieważnienia umowy kredytowej w walucie krajowej zwrócić uwagę.
Wyeliminowanie wskaźnika WIBOR z umowy to oszczędności dla kredytobiorcy, dlatego też warto już teraz zacząć działać. Tym bardziej że WIBOR może rosnąć w sposób nieograniczonym, a tym samym wzrastać będą także nasze raty kredytu. Sposobem unieważnienia umowy kredytowej jest podjęcie działań prawnych.
Wartość roszczenia możliwego do zasądzenia można obliczyć samodzielnie. Wystarczy posłużyć się przy tym darmowym i prostym w obsłudze narzędziem, jakim jest kalkulatorWIBOR.
Autor: radca prawny Maciej Fiedorowicz WA-15162
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego – art. 187, 205 (1). Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93 ze zm.), w szczególności art. 385 (1),