Wcześniejsza spłata kredytu pozwala ograniczyć koszty finansowania i szybciej uwolnić się od zobowiązania. Kredytobiorca nie płaci odsetek za niewykorzystany okres kredytowania, a w określonych przypadkach może również odzyskać proporcjonalną część prowizji, opłat oraz innych kosztów poniesionych przy zawieraniu umowy.
W przypadku dawnych klientów Banku BPH najpierw należy jednak ustalić, która instytucja odpowiada obecnie za daną umowę. Po podziale Banku BPH większość produktów detalicznych została przejęta przez Alior Bank. W Banku BPH pozostały przede wszystkim kredyty hipoteczne.
Bank BPH czy Alior Bank – do kogo skierować wniosek?
4 listopada 2016 roku Alior Bank połączył się z wydzieloną częścią Banku BPH. Alior Bank stał się następcą prawnym Banku BPH w zakresie przejętych produktów i przejął związane z nimi prawa oraz obowiązki. Kredyty hipoteczne pozostały natomiast w Banku BPH.
Oznacza to, że:
- wniosek dotyczący dawnego kredytu gotówkowego, konsolidacyjnego, samochodowego lub innego produktu detalicznego Banku BPH należy zasadniczo skierować do Alior Banku;
- wniosek dotyczący kredytu lub pożyczki hipotecznej, która pozostała w portfelu Banku BPH, należy skierować do Banku BPH.
Przed złożeniem pisma warto sprawdzić ostatni harmonogram, zaświadczenie o spłacie albo korespondencję dotyczącą umowy. Dokumenty powinny wskazywać bank, który obecnie obsługuje zobowiązanie.
Kiedy przysługuje zwrot prowizji za kredyt konsumencki?
Podstawę rozliczenia wcześniejszej spłaty stanowi art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim. Jeżeli konsument spłaci całość kredytu przed terminem, całkowity koszt kredytu powinien zostać obniżony o koszty odnoszące się do okresu, o który skrócono umowę. Zasada ta ma odpowiednie zastosowanie również przy częściowej wcześniejszej spłacie.
Prawo do proporcjonalnego rozliczenia może przysługiwać, gdy:
- umowę zawarła osoba fizyczna jako konsument, a nie bezpośrednio w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą;
- umowa została zawarta od 18 grudnia 2011 roku;
- kwota kredytu nie przekraczała 255 550 zł albo równowartości tej sumy w innej walucie;
- kredyt został spłacony w całości lub częściowo przed terminem;
- w związku z umową pobrano prowizję lub inne koszty wchodzące w całkowity koszt kredytu.
Aktualna ustawa określa limit kredytu konsumenckiego na poziomie 255 550 zł. Obejmuje także niezabezpieczony hipoteką kredyt przeznaczony na remont domu lub lokalu mieszkalnego, nawet jeżeli jego wartość była wyższa.
Liczy się data zawarcia umowy, a nie data spłaty
W pierwotnej wersji artykułu nieprawidłowo uzależniono prawo do zwrotu od daty wcześniejszej spłaty. Decydujące znaczenie ma przede wszystkim data zawarcia umowy kredytowej.
Do umów zawartych przed wejściem w życie ustawy z 2011 roku stosuje się wcześniejsze przepisy. Sam fakt, że kredyt został spłacony po 18 grudnia 2011 roku, nie powoduje automatycznie objęcia starszej umowy art. 49.
Jakie koszty mogą zostać zwrócone?
Rozliczenie wcześniejszej spłaty kredytu konsumenckiego może obejmować między innymi:
- prowizję za udzielenie kredytu;
- opłatę przygotowawczą;
- opłaty administracyjne;
- część kosztów ubezpieczenia;
- odsetki dotyczące niewykorzystanego okresu;
- pozostałe obowiązkowe koszty związane z zawarciem umowy.
Ustawa zalicza do całkowitego kosztu kredytu między innymi odsetki, prowizje, opłaty oraz koszty usług dodatkowych, takich jak wymagane ubezpieczenie.
Przykład obliczenia zwrotu prowizji
Kredyt został zawarty na 60 miesięcy, a prowizja wynosiła 4 000 zł. Kredytobiorca spłacił całość po 24 miesiącach, skracając umowę o 36 miesięcy.
Orientacyjna kwota zwrotu wyniesie:
4 000 zł × 36/60 = 2 400 zł
Jest to uproszczony przykład. W praktyce rozliczenie może zostać wykonane na podstawie dokładnej liczby dni oraz obejmować więcej niż jeden rodzaj kosztu.
Czy trzeba składać wniosek o zwrot prowizji?
Przy całkowitej wcześniejszej spłacie kredytu konsumenckiego bank powinien przeprowadzić rozliczenie w ciągu 14 dni od dnia spłaty. Rzecznik Finansowy wskazuje, że powinno to nastąpić automatycznie, bez konieczności składania przez konsumenta dodatkowego wniosku lub reklamacji.
Wniosek albo reklamację warto jednak złożyć, gdy:
- bank nie dokonał rozliczenia w ciągu 14 dni;
- nie zwrócono żadnej części prowizji;
- wypłacona kwota wydaje się zbyt niska;
- bank nie uwzględnił części opłat lub kosztów ubezpieczenia;
- kredytobiorca nie otrzymał szczegółowego wyliczenia;
- wcześniejsza spłata była tylko częściowa;
- bank odmówił zwrotu ze względu na datę wydania wyroku TSUE.
Wyrok TSUE z 11 września 2019 roku nie stworzył prawa do zwrotu dopiero od tego dnia. Wyjaśnił sposób rozumienia obowiązujących przepisów. Rzecznik Finansowy odrzuca stanowisko, zgodnie z którym wyrok nie miałby zastosowania do stosunków powstałych przed jego wydaniem.
Jak napisać wniosek o zwrot prowizji?
Pismo powinno pozwalać bankowi zidentyfikować umowę, wcześniejszą spłatę oraz oczekiwany sposób rozwiązania sprawy.
Warto podać:
- imię i nazwisko kredytobiorcy;
- PESEL lub numer klienta;
- adres korespondencyjny;
- numer umowy;
- datę zawarcia umowy;
- datę całkowitej lub częściowej wcześniejszej spłaty;
- żądanie proporcjonalnego rozliczenia całkowitego kosztu kredytu;
- numer rachunku do wypłaty środków;
- prośbę o przedstawienie szczegółowego wyliczenia.
Nie trzeba samodzielnie określać dokładnej kwoty zwrotu. Kredytobiorca może zażądać, aby bank wykonał obliczenia na podstawie umowy i historii spłat.
Wzór wniosku o zwrot prowizji
Miejscowość i data
Dane kredytobiorcy:
Imię i nazwisko
Adres korespondencyjny
PESEL lub numer klienta
Numer telefonu
Adres e-mail
Bank BPH S.A. / Alior Bank S.A.
Wniosek o rozliczenie kosztów kredytu po wcześniejszej spłacie
W związku z wcześniejszą całkowitą/częściową spłatą kredytu wynikającego z umowy nr [numer umowy], zawartej dnia [data], zwracam się o proporcjonalne obniżenie całkowitego kosztu kredytu oraz wypłatę należnej części prowizji, opłat i pozostałych kosztów.
Kredyt został wcześniej spłacony dnia [data spłaty].
Podstawę mojego żądania stanowi art. 49 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim.
Proszę o:
- przeprowadzenie pełnego rozliczenia umowy;
- wskazanie wszystkich kosztów objętych proporcjonalnym obniżeniem;
- przedstawienie szczegółowego sposobu obliczenia zwrotu;
- przekazanie należnej kwoty na rachunek:
[numer rachunku bankowego].
W przypadku przekroczenia ustawowego terminu rozliczenia wnoszę również o wypłatę należnych odsetek ustawowych za opóźnienie.
Proszę o przekazanie odpowiedzi w formie [papierowej/elektronicznej].
Podpis kredytobiorcy
Gdzie złożyć wniosek dotyczący kredytu hipotecznego Banku BPH?
Bank BPH obsługuje obecnie klientów przede wszystkim w zakresie kredytów hipotecznych. Reklamację można złożyć telefonicznie, pocztą, elektronicznie, przez system bankowości internetowej lub za pomocą e-Doręczeń.
Adres korespondencyjny:
Bank BPH S.A.
ul. Cypriana Kamila Norwida 1
80-280 Gdańsk
Dane kontaktowe:
- telefon: +48 58 300 75 00;
- telefon stacjonarny: 801 889 889;
- e-mail: KontaktBPH@bph.pl;
Infolinia Banku BPH działa w dni robocze od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00–17:00.
Gdzie złożyć wniosek dotyczący dawnego kredytu gotówkowego Banku BPH?
Jeżeli produkt został przejęty podczas połączenia z 2016 roku, wniosek należy złożyć do Alior Banku. Reklamację klient indywidualny może przekazać:
- w placówce Alior Banku;
- przez Alior Online;
- w aplikacji Alior Mobile;
- telefonicznie pod numerem +48 12 370 70 00 lub +48 799 608 502;
- listownie na adres banku.
Adres korespondencyjny:
Alior Bank S.A.
ul. Chmielna 69
00-801 Warszawa
W treści pisma warto zaznaczyć, że umowa została pierwotnie zawarta z Bankiem BPH i następnie przejęta przez Alior Bank.
Ile czasu bank ma na rozpatrzenie reklamacji?
Zarówno Bank BPH, jak i Alior Bank zasadniczo rozpatrują reklamację dotyczącą zwrotu prowizji w ciągu 30 dni kalendarzowych.
W szczególnie skomplikowanym przypadku termin może zostać przedłużony do 60 dni. Bank powinien poinformować klienta o przyczynach opóźnienia, okolicznościach wymagających wyjaśnienia oraz przewidywanym terminie odpowiedzi.
Termin reklamacyjny należy odróżnić od czternastodniowego terminu na rozliczenie całkowicie spłaconego kredytu konsumenckiego.
Zwrot prowizji za kredyt hipoteczny w Banku BPH
W odniesieniu do kredytów hipotecznych podstawą prawną może być art. 39 ustawy o kredycie hipotecznym. Zgodnie z nim całkowity koszt kredytu hipotecznego ulega obniżeniu o odsetki oraz inne koszty przypadające na okres, o który skrócono umowę. Przepis obejmuje również częściową wcześniejszą spłatę.
Kluczowe znaczenie ma jednak data zawarcia umowy, a nie data jej spłaty. Ustawa obowiązująca od 22 lipca 2017 roku wskazuje, że do umów zawartych przed jej wejściem w życie stosuje się wcześniejsze przepisy.
Nie jest zatem prawidłowe stwierdzenie, że każdy kredyt hipoteczny spłacony po 22 lipca 2017 roku automatycznie uprawnia do zwrotu prowizji na podstawie art. 39.
W przypadku starszego kredytu hipotecznego Banku BPH należy indywidualnie przeanalizować:
- datę podpisania umowy;
- treść postanowień dotyczących prowizji;
- charakter pobranej opłaty;
- okres, którego dotyczył koszt;
- obowiązujące w dniu zawarcia umowy przepisy;
- ewentualne orzecznictwo odnoszące się do konkretnego rodzaju kosztu.
Ponieważ kredyty hipoteczne pozostały w Banku BPH podczas podziału przeprowadzonego w 2016 roku, znaczna część tych umów może pochodzić sprzed wejścia w życie ustawy o kredycie hipotecznym. Samo dokonanie wcześniejszej spłaty po 22 lipca 2017 roku nie przesądza więc o prawie do proporcjonalnego zwrotu prowizji.
Co zrobić, gdy Bank BPH lub Alior Bank odmówi zwrotu?
Po odrzuceniu reklamacji kredytobiorca może:
- złożyć odwołanie i zażądać ponownej analizy sprawy;
- skierować sprawę do rzecznika klienta działającego w banku;
- wystąpić do Rzecznika Finansowego o podjęcie postępowania interwencyjnego;
- skorzystać z pozasądowego postępowania przed Rzecznikiem Finansowym;
- złożyć wniosek do Bankowego Arbitrażu Konsumenckiego;
- skierować sprawę do sądu powszechnego.
Bank BPH umożliwia złożenie odwołania do Rzecznika Klientów Banku pod adresem rzecznik.klientow@bph.pl. Wskazuje również możliwość skorzystania z pomocy Rzecznika Finansowego, Bankowego Arbitrażu Konsumenckiego oraz Sądu Polubownego przy KNF.
Alior Bank także przewiduje odwołanie do Rzecznika Klienta, postępowanie przed Rzecznikiem Finansowym i Bankowym Arbitrażem Konsumenckim oraz możliwość dochodzenia roszczenia przed sądem.
Bank BPH – aktualizacja 2026
W 2026 roku prawo konsumenta do proporcjonalnego rozliczenia kosztów po wcześniejszej spłacie kredytu nadal obowiązuje. Aktualny jednolity tekst ustawy o kredycie konsumenckim został ogłoszony w październiku 2025 roku i pozostaje obowiązujący.
Najważniejsze zasady dotyczące dawnych klientów Banku BPH są następujące:
- w sprawie przejętego kredytu gotówkowego lub innego produktu detalicznego należy zwrócić się do Alior Banku;
- w sprawie kredytu hipotecznego pozostającego w Banku BPH wniosek należy skierować do Banku BPH;
- przy kredycie konsumenckim liczy się data zawarcia umowy, a nie data spłaty;
- prawidłowy limit kredytu konsumenckiego wynosi 255 550 zł;
- zwrot kosztów może przysługiwać również po częściowej wcześniejszej spłacie;
- całkowicie spłacony kredyt konsumencki powinien zostać rozliczony w ciągu 14 dni;
- w przypadku kredytu hipotecznego ustawa z 2017 roku nie ma automatycznie zastosowania do starszej umowy tylko dlatego, że została ona spłacona po 22 lipca 2017 roku.
Jeśli potrzebujesz pomocy przy składaniu wniosku, skontaktuj się z Kancelarią Prawa Bankowego WIBOR.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej.