Sprawy dotyczące WIBOR dopiero wchodzą w fazę rozstrzygającą. Decyzje Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej mogą znacząco wpłynąć na kierunek orzecznictwa, ale nie oznacza to automatycznego powtórzenia scenariusza frankowego. Kredytobiorcy mają jednak mocne karty.
Czym różni się WIBOR od kredytów frankowych?
Sprawy kredytów frankowych i sprawy kredytów złotówkowych opartych o stawkę WIBOR wykazują między sobą pewne podobieństwa, ale także i różnice.
W przypadku kredytów frankowych istota problemu koncentrowała się wokół mechanizmu przeliczeniowego, w ramach którego bank jednostronnie ustalał kurs waluty, wpływając bezpośrednio na wysokość zobowiązania kredytobiorcy. Kluczowe znaczenie miała tu asymetria informacyjna oraz brak przejrzystości zasad ustalania kursów.
Natomiast kredyty oparte o WIBOR mają nieco inną konstrukcję. Oprocentowanie jest w nich uzależnione od wskaźnika referencyjnego, który co do zasady miał być niezależny i wynikać z sytuacji na rynku międzybankowym. Przejrzystość WIBOR i jego niezależność budzi jednak wątpliwości. Punkt ciężkości w sprawach WIBIOR przesuwa się także z samego mechanizmu na sposób jego przedstawienia konsumentowi, w szczególności w zakresie informacji o ryzyku zmiennego oprocentowania oraz zrozumiałości zasad jego ustalania.
Pierwszy wyrok TSUE w sprawie WIBOR
Wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-471/24 z 12 lutego 2026 r. stanowi pierwsze istotne rozstrzygnięcie dotyczące kredytów opartych o WIBOR.
Trybunał w wyroku zaakcentował, że sądy krajowe mogą (i powinny) badać, czy klauzule dotyczące zmiennego oprocentowania kredytów złotówkowych opartego na WIBOR-ze były przedstawione konsumentom w sposób zrozumiały i wyczerpujący, z uwzględnieniem związanych z tym ryzyk. Bank zobowiązany jest do przedstawienia w sposób jasny i zrozumiały ekonomicznych konsekwencji wynikających ze stosowania zmiennego oprocentowania, w tym ryzyka wzrostu rat kredytu w przyszłości. Kluczowe znaczenie ma zatem to, czy konsument był w stanie świadomie ocenić skutki zawieranej umowy.
Należy jednak podkreślić, że wyrok TSUE w sprawie C-471/24 dotyczył umowy kredytu złotówkowego z 2019 r., a więc z czasu następującego po wprowadzeniu regulacji przewidzianych w unijnym rozporządzeniu BMR. Starsze umowy powinny być analizowane z uwzględnieniem odrębności.
Co dalej ze sprawami WIBOR?
Obecnie czekamy na kolejne rozstrzygnięcia Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które mogą doprecyzować standard ochrony konsumenta w sprawach dotyczących WIBOR. Dotyczy to zwłaszcza kwestii skutków ewentualnego uznania klauzul za abuzywne oraz możliwości utrzymania umowy po eliminacji elementu oprocentowania. Z perspektywy praktyki sądowej najbliższe miesiące będą okresem intensywnego testowania kierunku wyznaczonego przez TSUE. Warto jednak już teraz dokonać analizy swojej umowy kredytu. Kancelaria WIBOR dokonuje takiej analizy całkowicie bezpłatnie.
W najbliższym czasie można spodziewać się, że:
- liczba spraw dotyczących WIBOR będzie stopniowo rosła,
- argumentacja stron będzie ewoluować w kierunku obowiązków informacyjnych,
- kluczową rolę odegrają opinie biegłych oraz analiza dokumentacji kredytowej.
Kancelaria WIBOR od lat pomaga kredytobiorcom w sporach z bankami, w tym sporach dotyczących WIBOR. Jeżeli chcesz przekonać się co można zyskać w sprawie WIBOR, bezpłatny kalkulator WIBOR wskaże Ci czego możesz się domagać.