NBP zamierza sam opracować nowy wskaźnik, który zastąpi WIBOR

Na majowej konferencji prasowej Prezes Narodowego Banku Polskiego Adam Glapiński powiedział, że NBP włączy się w proces zmiany wskaźnika WIBOR. Przypomnijmy, że jeszcze do niedawna niemal pewnym było, że WIBOR do końca 2025 r. zastąpiony zostanie przez WIRON. Latem 2023 r. pierwsze banki zaczęły nawet udzielać kredytów złotówkowych, których oprocentowanie wyliczane jest względem WIRON.

Od kilku miesięcy jednak spekulowało się, a ostatnimi czasy potwierdził to również rząd, że zmiana WIBOR na WIRON nie jest jeszcze przesądzona. Stąd deklaracja Prezesa NBP nie może być wielkim zaskoczeniem. Prezes Glapiński zauważył, że NBP ze wsparciem KNF ma możliwości do przeprowadzenia operacji tego rodzaju. Jednocześnie Prezes NBP przypomniał, że NBP od początku było przeciwne usuwaniu WIBOR.

Dlaczego WIBOR ma zniknąć?

Zła passa WIBOR-u zbiegła się w czasie z podwyżkami stóp procentowych, do których doszło jesienią 2021 r. i które trwały przez wiele kolejnych miesięcy. Na skutek podwyżek stóp procentowych rosła wartość wskaźnika WIBOR, a tym samym wysokość rat w kredytach złotówkowych o zmiennym oprocentowaniu. To właśnie podatność WIBOR na wzrost wahania stóp procentowych wskazywana jest jako główny argument za odejściem od tego wskaźnika. W założeniu zastępca WIBOR ma być bardziej stabilny i odporny na zmieniającą się sytuację ekonomiczną.

Nowy wskaźnik zastąpi WIBOR – znamy następcę

Oficjalnie jest już wiadomym, że następcą WIBOR będzie wskaźnik POLSTR. Decyzja o jego wprowadzeniu została podjęta przez krajowe instytucje nadzorujące rynek finansowy, które wskazują na potrzebę większej przejrzystości mechanizmu ustalania stóp procentowych. POLSTR (Polish Short Term Rate) opiera się na rzeczywistych transakcjach na rynku depozytów jednodniowych, a nie – jak WIBOR – na deklaracjach banków. Dzięki temu ma lepiej odzwierciedlać faktyczny koszt pieniądza i ograniczać ryzyko arbitralnych odchyleń.

W środowisku prawnym i finansowym podkreśla się, że zmiana ma charakter systemowy i będzie wdrażana stopniowo w kolejnych latach, a ostatecznie ma zastąpić WIBOR w 2028 r.. Jednocześnie wskazuje się, że okres przejściowy może powodować równoległe funkcjonowanie obu wskaźników, co wymaga dostosowania umów kredytowych. W efekcie POLSTR jest postrzegany jako bardziej transparentny i nowoczesny następca WIBOR, choć jego pełne skutki dla kredytobiorców dopiero się ujawnią.

Autor: radca prawny Maciej Fiedorowicz WA-15162