WIBOR, czyli Warsaw Interbank Offered Rate, to wciąż jeszcze jeden z kluczowych wskaźników finansowych na polskim rynku. W dalszym ciągu, w wielu umowach kredytowych, zwłaszcza w przypadku kredytów hipotecznych o zmiennej stopie procentowej, wpływa on na wysokość oprocentowania. Wartość WIBOR jest ściśle związana z sytuacją gospodarczą, decyzjami instytucji centralnych i warunkami panującymi na rynku finansowym. Aby zrozumieć, jak kształtuje się ten wskaźnik, warto przyjrzeć się dokładniej, jakie dane ekonomiczne wpływają na WIBOR i jakie wskaźniki bazowe determinują jego poziom.
Co wpływa na wysokość WIBOR?
Wysokość WIBOR zależy przede wszystkim od oczekiwań uczestników rynku międzybankowego co do przyszłego poziomu stóp procentowych w Polsce. Jest to cena, po jakiej banki są gotowe pożyczać sobie nawzajem pieniądze na określony czas. WIBOR nie jest ustalany przez instytucje państwowe, lecz kształtuje się na rynku, dlatego jego poziom zmienia się w odpowiedzi na szereg czynników makroekonomicznych i finansowych.
Najważniejsze czynniki wpływające na WIBOR to:
· przewidywania dotyczące inflacji, decyzje Rady Polityki Pieniężnej,
· zmienność kursu złotego,
· sytuacja na globalnych rynkach finansowych,
· kondycja sektora bankowego.
Dodatkowo, rynek międzybankowy reaguje na zmiany nastrojów inwestorów i ogólne perspektywy gospodarcze. WIBOR jest więc niejako „termometrem” nastrojów na rynku finansowym, a jego wzrost lub spadek może być sygnałem spodziewanych ruchów w polityce monetarnej.
Jakie wskaźniki ekonomiczne determinują WIBOR?
WIBOR wskaźniki bazuje na szerokim spektrum danych makroekonomicznych. Do najistotniejszych należą: stopa referencyjna NBP, tempo wzrostu PKB, poziom bezrobocia, inflacja konsumencka (CPI) oraz saldo bilansu handlowego. Te wskaźniki makroekonomiczne a WIBOR są ze sobą ściśle powiązane, ponieważ określają ogólną kondycję gospodarczą kraju i wpływają na oczekiwania co do przyszłych decyzji monetarnych.
Na przykład wzrost gospodarczy przekraczający oczekiwania może prowadzić do presji inflacyjnej, co z kolei zwiększa prawdopodobieństwo podwyżki stóp procentowych. Banki, spodziewając się droższego pieniądza w przyszłości, zaczynają ustalać wyższy WIBOR. Z drugiej strony, dane wskazujące na spowolnienie gospodarcze lub deflację mogą spowodować obniżenie stawki, gdyż rynek oczekuje wtedy luzowania polityki monetarnej.
Ważnym elementem jest również sytuacja na rynku długu, ponieważ rentowności obligacji skarbowych odzwierciedlają oczekiwania co do przyszłych zmian stóp i ogólnego poziomu ryzyka inwestycyjnego w Polsce. Dane ekonomiczne WIBOR traktuje jako podstawę do wyceny ryzyka i kosztu pieniądza w różnych horyzontach czasowych.
Czy inflacja ma wpływ na WIBOR?
Związek pomiędzy inflacją a WIBOR jest bezpośredni i bardzo silny. WIBOR, jako wyraz oczekiwań rynku co do kosztu pieniądza, reaguje natychmiast na wszelkie zmiany w tempie wzrostu cen. Gdy inflacja rośnie, zwiększa się prawdopodobieństwo podwyżek stóp procentowych przez Narodowy Bank Polski, co prowadzi do wzrostu stawki WIBOR. Rynek wówczas uwzględnia w wycenach ryzyko utraty wartości pieniądza oraz potencjalne decyzje RPP mające na celu schłodzenie gospodarki.
W praktyce oznacza to, że kredytobiorcy posiadający kredyt hipoteczny oparty na zmiennej stopie mogą odczuwać skutki inflacji poprzez wzrost miesięcznych rat, nawet jeśli ich umowa nie zawiera bezpośredniego odniesienia do inflacji. Inflacja a WIBOR to relacja o charakterze przyczynowo-skutkowym, w której inflacja działa jako jeden z głównych motorów zmienności stóp procentowych.
Jak decyzje NBP kształtują WIBOR?
Centralną instytucją mającą wpływ na poziom WIBOR pozostaje Narodowy Bank Polski, a w szczególności jego decyzyjny organ – Rada Polityki Pieniężnej. To właśnie decyzje RPP dotyczące stopy referencyjnej NBP wyznaczają kierunek dla rynku międzybankowego. Choć WIBOR nie jest ustalany administracyjnie, zmienia się on zwykle w oczekiwaniu na posunięcia banku centralnego lub w reakcji na już ogłoszone decyzje.
Jeśli RPP decyduje się na podwyższenie stóp referencyjnych w Polsce, to WIBOR automatycznie podąża w górę, nawet zanim nowa stopa zacznie formalnie obowiązywać. Rynek działa bowiem na podstawie prognoz i antycypuje przyszłość. Podobnie w przypadku obniżek – spadek stopy referencyjnej oznacza tańszy pieniądz, co prowadzi do spadku WIBOR.
NBP i polityka monetarna a WIBOR są ze sobą nierozerwalnie powiązane. Polityka banku centralnego, której celem jest utrzymanie stabilności cen i wspieranie wzrostu gospodarczego, znajduje swoje odzwierciedlenie właśnie w poziomie wskaźników rynkowych takich jak WIBOR. To sprawia, że komunikaty Rady Polityki Pieniężnej, prognozy inflacyjne oraz raporty kwartalne o inflacji są z dużą uwagą analizowane przez uczestników rynku finansowego.
Pomoc kancelarii w sprawie unieważnienia umowy WIBOR
W sprawach o unieważnienie WIBOR warto skorzystać z profesjonalnego podmiotu jakim jest kancelaria WIBOR. Wstępną wartość możliwego do uzyskania roszczenia można wyliczyć za pomocą prostego w obsłudze narzędzia jakim jest kalkulator WIBOR. Jeżeli posiadacie Państwo kredyt złotówkowy oparty o wskaźnik WIBOR, zapraszamy do kontaktu, pomożemy Państwu w sprawie sądowej z bankiem.
Autor: radca prawny Maciej Fiedorowicz, nr wpisu WA-15162